تعدادی از واژگان مشترک بین دو زبان ارمنی و پارسی
تعدادی از واژگان مشترک بین دو زبان ارمنی و پارسی
گارگین فتائی
در اینجا سعی کردم پاره ای از واژه هایی که در دو زبان فارسی و ارمنی مشترک هستند را بیاورم .
البته به طور قطع این میزان بسیار بیشتر از این تعداد است.
تا قبل از تحقیقات هاینریش هوبشمان محقق و زبان شناس معروف آلمانی ، زبان ارمنی را شاخه ای از زبانهای ایرانی می دانستند و این به این دلیل بوده که تعداد واژگان پارسی در این زبان به حدی است که این گمان را برای زبان شناسان ایجاد کرد اما تحقیقات گستردهء هوبشمان در مورد زبان شناسی نشان داد که زبان ارمنی شاخهء مستقلی از زبانهای هند و اروپایی است که به علت مراوادات نزدیک و مکرر و فراوان ارامنه با پارسها تعداد زیادی از واژگان پارسی وارد زبان ارمنی شده است .
البته به علت اینکه در آن زمان ایران یا پارس یکی از دو امپراطوری بزرگ دوران باستان بوده و ارمنستان هم مدتهای مدید یکی از استانهای آن بوده لذا این تبادل واژه ها عمدتاً یک جانبه و از فارسی به ارمنی بوده ولی اساس و پایه دستوری و ساختاری این زبان استقلال خود را حفظ کرده است به گونه ای که می توان گفت این تاثیر پذیری در مورد زبانهایی مثل کردی از فارسی بسیار بیشتر از ارمنی بوده است .
سایر زبانها هم بر زبان ارمنی اثر گذاشته اند اما هیچ کدام تاثیری مثل زبان فارسی نداشته است.
زبان ترکی به علت حاکیمت عثمانی بر غرب ارمنستان تعدادی واژه را وارد زبان ارمنی کرده است و همچنین است زبان روسی بعد از سیطره شوروی و تعداد اندکی هم واژه های عربی.
زبان ارمنی دارای حروفی است که مشابه آن در بسیاری از زبانهای دنیا نیست به همین خاطر تلفظ آن یکی از سخت ترین تلفظهای جهان است .
زبان ارمنی این خاصیت را دارد که به علت تعصب زبانی ارامنه توانسته در برابر هجوم واژگان عربی از خود مقاومت نشان دهد به همین دلیل برای زبان شناسان منبع با ارزشی در جهت یافتن معادل های پارسی واژه های عربی متداول در فارسی امرووزی است.
تشابه کلمات فارسی در ارمنی به این گونه است
1: یا تشابه آن زیاد و تا نود درصد است
2: یا تشابه آن نسبتا خوب است یعنی حدود چهل تا پنجاه درصد
3: یا تشابه آن با کلمه ای است که نه کاملا مترادف آن ولی تغریباً با آن هم معنی است که این دسته از کلمات هم حجم قابل توجهی از واژگان زبان ارمنی را تشکیل می دهند.
البته این فهرست شامل نامهای ارمنی نیست چون در مورد نام های ارمنی با فارسی بویژه پارسی باستان این تشابه به حدی زیاد است که نیاز به یک فهرست دیگر دارد که در آینده ای نزدیک ارائه خواهم داد.
این فهرست را تقدیم می کنم به مهدی قربانیان و گروه زبان شناسی وی
لغت نامه مورد استفاده
فرهنگ فارسی به ارمنی
پروفسور م نعلبندیان - اداره نشر لویس – ایراون – 1987
Քանդել
Kandel
کندن
Ռազմիկ
Razmik
رزمنده
Դաշտ
Dasht
دشت
Հաշտ
Hasht
آشتی
Նստել
Nstel
نشستن
Նշան
Nshan
نشان
Սառ
Sar
سرد
Բանդ
Band
بند – زندان
Եար
Yar
یار
Բեռ
Ber
بار
Անդամ
Antam
اندام – عضو
Ազատ
Azad
آزاد
Հազար
Hazar
هزار
Նաւ
Nav
ناو
Թրաշել
Դաս
Das
درس
Հաւիտենական
Havidenakan
جاویدان
Հարազատ
Harazad
حلال زاده – صمیمی
Խմոր
Khmor
خمیر
Խալ
Khal
خال
Զանք
Zang
زنگ
Մուկ
Muk
موش
Ճարբիկ
Jarbik
چابک – زرنگ
Պաշտել
Pashtel
پرستش
Սնդուկ
Snduk
صندوق
Պողպատ
Boghbad
فولاد
Դատ
Dat
داد و عدل
Դատաւոր
Datavor
داور – قاضی
Պաշպանել
Pashpanel
پشتیبانی
من گارگین فتائی از ارامنهء ایران هستم .