ارامنهء ایتالیا
ارامنهء ایتالیا
ترجمه از گارگین فتائی
ونیز

حدود 2500 ارمنی در ایتالیا ساکنند که عمدتاً در میلان ، رم و ونیز زندگی می کنند .
در کنار این جمعیت کلی ، جوامع رهبانی نیز در جزیرهء سن لازارو در ونیز و در کالج مورات رافائل [1] و نیز مرکز روحانی واتیکان [2] وجود دارند
تاریخ
قدیمی ترین اطلاعت در مورد ارامنهء ساکن در ایتالیا به قرون ششم تا هشتم میلادی باز می گردد . بعد از آن هم در قرون نهم و دهم میلادی تعداد زیادی از ارامنه از تریس Thrac و مقدونیه به ایتالیا نقل مکان کردند آنها اولاد پاولیکین ها Paulicians [3] بودند که از ارمنستان از سوی امپراطور کنستانتین اخراج شدند
چنانکه جوامع ارمنی در قرون دوازده و سیزدهم میلادی هنگامی که تجارت فعال بین ارامنهء کیلیکیه و جمهوریهای دولت شهرهای ایتالیائی نظیر جنوا ، ونیز و پیزا رواج یافت شکل گرفت . در کیلیکیهء تحت فرمان شاه لِوون دوم ( 1219 – 1187) [4] به موجب پیمانهائی که ما بین دو طرف امضا می شدند تجار ایتالیائی حق تاسیس کارخانه و توسعهء فعالیت های صنعتی در پادشاهی ارمنی کیلیکه را داشتند و تجار ارمنی نیز همین حق را در شهرهای ایتالیائی دارا بودند. این پیمانها در فواصل معینی تجدید می شدند و به اندازهء عمر پادشاهی کیلیکیه دوام داشتند . در قرن سیزدهم تعداد ارامنه در ایتالیا به علت موج جدیدی از مهاجرت بعد از تاخت و تاز تاتارها و مغولها افزایش یافت .
با آغاز قرون پانزدهم و شانزدهم روند کاتولیک شدن ارامنه ایتالیایی که به طور روزافزونی با مردم ایتالیا ادغام می شدند شدت گرفت با این وجود برخی از سازمانها و تشکیلات ارمنی به وظیفه و عملکرد خود در کمک به حفظ هویت ملی ادامه دادند که در نتیجهء آن ، اولین کتاب های ارامنه در ونیز به چاپ رسیدند
در کنار این اقدامات ، در آغاز قرن شانزدهم جماعت ارمنی مخیتاریست ها [5] در ونیز در جزیرهء سنت لازارو تشکیل شد . این جماعت تا به امروز نیز با دیر ، کتاب خانه ، نسخه های خطی ادارهء امانات و انتشارات خود به حیات خود ادامه می دهد و به عنوان مرکز فرهنگی در ایتالیا شناخته می شود .
کالج معروف رافائل مورات [6] که کالجی برای آموزش و پرورش عمومی دانش آموزان ارمنی است که از ارمنستان و از تعدادی کشورها آمده اند و کالج آرمنو ( کالج اسقفی ارمنی ) [7] در رم برای تربیت روحانی برای کلیسای کاتولیک ارمنی نیز وجود دارد .
جزیرهء سنت لازارو
مرکز اصلی جماعت رهبانی مخیتاریست ها در سنت لازاروی ونیز است و محل آن در سن لازارو دیلی آرمنی [8] است که یک جزیرهء کوچک در تالاب ونیزی است که بلافاصله در غرب لیدو است که به طور کامل توسط یک دیر کاتولیکی ارمنی که مرکز اصلی جماعت مخیتاریست است محصور شده است
منشاء تاریخ ارامنه در این جزیره از زمانی شروع می شود که مخیتار دو پیترو Mekhitar da Pietro و هفده تن از راهبانش ، یک کلیسای قدیمی را به صورت دیر درآورده و چهار بار منطقهء اصلی آن را وسعت داده و جزیره را تا 30000 متر مربع کنونی توسعه دادند .
ماهیت موسسین آن و استعدادهای طبیعی برای امور تحقیقاتی ، بلادرنگ جماعت مخیتاریست را طلایه دار مطالعات شرقی در ایتالیا قرار داد این دیر ، آثار ادبی ، فلسفی و تاریخی و آثار مربوط به اخلاق را انتشار داده و به خاطر تحقیق و درستی و نیز زیبائی چاپ و ویرایش در چاپ کتاب های چند زبانه معروفند
این جزیره همچنین جایگاه 150000 جلد کتاب و نیز موزه ای با بیش از 4000 کتاب خطی و نعدادی از اشیاء عربی ، مصری و هندی جمع آوری شده بوسیله راهبان یا از طریق هدایای دریافتی می باشد .
جماعت مخیتاریست همجنین طولانی ترین نشریهء مداوم ادواری ارمنی علمی موسوم به پازاوه Pazmaveb را منتشر می کند
کالج آرمنو Collegio Armeno در رم
گریگوری سیزدهم Gregory XIII در سال 1584 حکم به بنای یک کالج برای ارامنه به نام Bull "Romana Ecclesia" را داد اما این نقشه همزمان با ساخت کالج اوربانو دو پروپاگاندا [9] در آینده از کار افتاد همیشه مکانهایی برای تحصیل دانش آموزان ارمنی وجود دارد .
سرانجام در 1885 به علت بخشش های برخی از ارامنهء ثروتمند و نیز لئوی سیزدهم Leo XIII کالج آرمنو [10] به کلیسای سنت نیکول دا تالنتونو[11] در خیابانی به همین نام و به خواست و فرمان اصلی گریگوری سیزدهم بعد از سالیان متمادی اهدا شد .
رئیس کالج آرمنو یک اسقف ارمنی است . تعداد دانش آموزانی که در آنجا تحصیل می کنند بین 20 تا 25 نفر بوده که در کالج اوربانو دى پروپاگاندا شروع به تحصیل نموده و سربندهای قرمز و رداهای شرقی آستین بلند می پوشند .
کالج مورات رافائل در ونیز
Moorat Raphael College in Venice
دونفر از ارامنهء ثروتمند هندوستان به نامهای مکرتیچ مورات و ادوارد رافائل [12] وقت خود را صرف تاسیس کالج ارمنی در ونیز کردند که به افتخار آنها به کالج مورات رافائل شهرت یافت .
مشخصهء بنای آن ، پالازو کازِنوبیو [13] بود که در 1690 به سبک پرافتخار باروک ساخته شده بود و مثال ظریفی از هنر ونیزی و زندگی در قرن هفدهم بود که بوسیله سالا دیلی اسپجی و سالا دیلی استوچی [14] مورد تائید واقع شد . این کالج همچنین سطح عالی علمی آموزش و گروه آموزشی مشهور خود اعم از روحانی و غیر روحانی را حفظ نموده و دارای یک باغ زیبا بود . کالج مورات رافائل اخیراً بسته شد و از مکان آن به عنوان یک متل استفاده می شود اما گاهگاهی در آن نمایشگاههای هنری ، مدارس تابستانی و اتاقهای کار به منظور حفظ جو ویژهء هنری آن برگزار می گردد .
کاردینال کریکور بدروس آقاجانیان و واتیکان
کاردینال ارمنی الاصل " گریگوار پیر آگاجیانیان " [15] ( 1971 – 1895) اسقف اعظم کلیسای کاتولیک ارمنی بود . او به عنوان پاتریارک جاثلیق سیلیسیه برای ارامنهء کاتولیک از 1937 تا 1962 خدمت نموده و رئیس جماعت ترویج ایمان ( جماعت برای موعظهء انجیل به مردم )[16] درکوریای curia رم ( شورایی برای هماهنگ سازی اهداف کلیسای رم ) از 1958 تا 1970 بوده است آقاجانیان در سال 1946 از سوی پاپ پیوس دوازدهم [17] به مقام کاردینالی نائل آمد .
کاردینال آقاجانیان در آخلتسیخ [18] ( در شمال گرجستان ) متولد شد . وی علوم دینی را ابتدا در تفلیس و سپس در دانشگاه اسقفی اوربانیانا [19] در رم تحصیل نمود . او در 23 دسامبر 1917 به سمت کشیشی منصوب شد سپس وارد دانشکدهء آموزشی کالج اسقفی ارمنی [20] در رم شد که بعداً بین سالهای 1937 – 1932 رئیس همان کالج شد و در یازدهم جولای 1935 به مقام اسقف افتخاری کومانا Comana نائل آمد . او در سی ام نوامبر 1937 از سوی شورای کلیسای کاتولیک ارمنی [21] به عنوان جاثلیق پاتریارک حوزهء سیلیسه برای تمامی ارامنه و با " نام گریگوری پیتر پانزدهم " [22] انتخاب شد . او در هجدهم فوریه 1946 در کالج کاردینالها از سوی پاپ پیوس دوازدهم ارتقاء مقام یافت .
در طی سال 1958 انجمن پاپها متعاقب مرگ پاپ پیوس دوازدهم سرانجام تعداد زیادی از آرا را که نزدیک به اکثریت مورد احتیاج برای انتخاب شدن بود را به آقاجانیان داد که از سوی پاپ برگزیده شده مورد تائید قرار گرفت . پاپ جان بیست و دوم [23] تعیین کرد که آقاجانیان عضوی از هیات رئیسهء شورای دوم واتیکان به همراه کاردینال لئو جوزف سوئنِن [24]جولیوس دوپفنر [25] و جاکومو لرکارو [26] باشد . آقاجانیان رئیس نیمه وقت جماعت مقدس برای ترویج ایمان از 1958 بوده و از هجدهم جولای 1960 تا نوزدهم اکتبر 1970 رئیس تمام وقت آن بوده است . او در شانزدهم ماه می 1971 در شهر رم درگذشت .
ایتالیائیهای مشهور با اصلیت ارمنی
ارامنهء ایتالیا علیرغم تعداد اندکشان به موفقیت های قابل توجهی در زندگی فرهنگی این کشور دست یافته اند
جیورو باگلیوی Gjuro Baglivi (Giorgio Baglivi)
که دائره المعارف ایتالیانا ( که به ترِکامی Treccani موسوم است ) او را یکی از معروف ترین مردان تاریخ طب در نظر گرفته است باگلیو نام پزشکی از اهالی Lecce بود که او را به عنوان یک فرزند یتیم از یک خانوادهء اهل جلفا پذیرفتند
آنتون سوریان Anton Sourian
مهندس ونیزی
آبُت ونیزی the Venetian abbot
و زاکاریا سِریمان Zaccaria Seriman
نویسنده
ویتوریا آگانور Vittoria Aganoor
شاعره
جاکومو لوئیجی چامیچیان Giacomo Luigi Ciamician
شیمیدان
گلوکو ویازی ( جوزیک آکرافیان 1981 – 1921 )
Glauco Viazzi (Jusik Achrafian)
کارشناس فیلم وکتاب
ادواردو آرسلان ( 1968 – 1899) Eduardo Arslan (Yetwart)
کارشناس هنری
آنجلو اِفراکیان ( 1982 – 1910) Angelo Eferkian
آهنگساز
خانوادهء آرسلان the Arslan family
که متخصص های گوش و حلق و بینی در پادوا و جنوا هستند
آلِساندرو مِگیقیان ( 1981 – 1928) Alessandro Megighian
رئیس سابق آکادمی اروپائی فیزیولوژی بدن
سه نفر اولی در ونیز تحت عنوان کلی ارامنه در فرهنگ ایتالیائی از 1982 تا 1984 دارای ابتکارات ارزشمندی بوده اند
شومان پائولو کِشیشوقلو 1969 the showman Paolo Kessisoglu
یک اتیالیائی که در این اواخر به شهرت رسید و دارای اصل و تبار ارمنی است
که با نام خانوادگی اجدادیش یعنی کشیشیان در آغاز قرن بیستم از ترس خصومت در ترکیه ( با وجود این که نام خانوادگی خود را به نامی ترکی تر تبدیل کرده بود ) از آناتولی به جنوا نقل مکان کرد .
گئورگ بدروسیان Gevorg Petrosyan
یک کیک بوکسر و رزمی کار ارمنی است که در ایتالیا زندگی می کنند که در ساتوری گلادیاتوروم Satori Gladiatorium در گوریزیای Gorizia ایتالیا مبارزه نمود .
جامعه
در سال 200 فرمان شناسائی قتل عام ارامنه در صحن مجلس ایتالیا مورد بحث بود که تا مرحلهء شناسائی قتل ارامنه به پیش رفت . در سال 2006 در مرکز شهر رم بنای یادبودی برای قربانیان قتل عام ارامنه برپا شد
مذهب
علاوه بر سن لازارو دیلی آرمنی }28] ایتالیا دارای تعداد بسیار مهمی از کلیساها و موسسات مذهبی ارمنی است که تعدادی از آنها عبارتند از
کلیسای سنت گریگوری رم St. Gregory Church
کلیسای ارمنی صلیب مقدئس در کاله دیلی
Holy Cross Armenian Church
کلیسای کاتولیک ارمنی بلاس مقدس در رم
St. Blaise (Surp Vlas) Armenian Catholic Church
کلیسای کاتولیک ارمنی سن نیکولو د تولنتینو در رم
San Nicola de Tolentino Armenian Catholic Church
کلیسای حواری ارمنی چهل شهید در میلان
Armenian Apostolic Church of the Forty Martyrs
دیر لىوونیان the Levonian Monastery
زیرنویس
1: the Moorat-Raphael College of Venice
2: Armenian clergy at the Holy See
3: از قرن هفتم تا قرن نهم میلادی در ارمنستان ، جنبشی دهقانی موسوم به پاولیکیان شکل گرفت که ریشه در نام یکی از اولین رهبران آن به نام پاولوس دارد این جنبش بر ضد فئودالیسم و نابرابری بود و در آن علاوه بر ارامنه یونانیان ، آشوریها ، عربها و چند ملت دیگر هم بودند و افراد آن علاوه بر دهقانان ، روحانیون ناراضی و اشراف ورشکسته را هم شامل می شد
4: king Levon II
5: Mechitarists (Armenian: Մխիթարեան, also spelled Mekhitarists)
6: Moorat-Raphael College
7: Collegio Armeno (The Pontifical Armenian College)
8: San Lazzaro degli Armeni, (Armenian: "Սուրբ Ղազարոս Կղզի
9: the Collegio Urbano of the Propaganda
10 : the Collegio Armeno (The Pontifical Armenian College)
11: the Church of S. Nicola da Tolentino
12: Mkertich Murat and Edward Raphael
13: the Palazzo Ca'Zenobio
14: the beautiful Sala degli Specchi and Sala degli Stucchi
15: Cardinal Grégoire-Pierre Agagianian (Krikor Bedros Aghajanian (Armenian: Գրիգոր Պետրոս Աղաճանեան)
16: the Congregation for the Propagation of the Faith (Congregation for the Evangelization of Peoples)
17: Pope Pius XII
18: Akhaltsikhe
19: the Pontifical Urbaniana University
20: the teaching Faculty of the Pontifical Armenian College
21: the Armenian Catholic Synod
22: Gregory Peter XV
23: Pope John XXIII
24: Cardinals Leo Joseph Suenens
25: Julius Döpfner
26: Giacomo Lercaro
منابع
1: en.wikipedia.org/wiki/Armenians_in_Italy
2:http://www.armeniadiaspora.com/population.html
San Lazzaro degli Armeni Italian Armenian community periodical (Italian)
من گارگین فتائی از ارامنهء ایران هستم .