ارامنهء روسیه

ترجمه از گارگین فتائی

 

ارامنهء روسیه اقلیتی قومی هستند که در روسیه زندگی می کنند . آمار سال 2002 روسیه 1130491 ارمنی را در این کشور گزارش می کند اما به احتمال قوی این آمار ، ارامنهء کارگر مهمان و ارامنه ای که دارای تابعیت روسیه نیستند  را در بر نمی گیرد . با آمارهای گوناگونی که در مورد ارامنه ارائه می گردد جمعیت آنها در روسیه بیش از 2900000 نفر برآورد می شود .

به این ترتیب روسیه با دارا بودن بیشترین تعداد ارامنه در خارج از مرزهای کنونی ارمنستان ، بزرگ ترین خانهء دیاسپورای ارمنی جهان است .

مناطق گوناگون ارمنی نیشین روسیه شامل مسکو ، سنت پترزبورگ ، کراسنودار  کرای Krasnodar Krai در قفقاز شمالی و همچنین ناحیه ء دوری چون ولادی وستوک Vladivostok در شرق روسیه است

 

تاریخ

ارامنه در روسیه از اواخر قرون وسطی هنگامی که صنعت گران ، تجار و بازرگانان ارمنی از شمال به شبه جزیره کریمه و قفقاز شمالی جهت برقراری روابط و مبادلات تجاری آمدند حضور داشته اند .

 

مذهب

اکثر ارامنهء روسیه پیرو کلیسای حواری ارمنی و وابسته به حوزهء اسقف نشین اجمیادزین هستند .

 

تعدادی از کلیساهای مهم و بزرگ ارمنی در روسیه به قرار زیر است

 

کلیسای حواری ارمنی هاروتیون مقدس ( رستاخیز) در مسکو

Sourp Haroutyoun (Resurrection) Armenian Apostolic Church Moscow

 

کلیسای حواری ارمنی سنت اِکاترین در سنت پترزبورگ

St.Ekatherine Armenian Apostolic Church St. Petersburg

 

کلیسای حواری ارمنی سنت وُسکرِسِنیجا  در جزیرهء واسیلووسکی سنت پترزبورگ

St.Voskresenija (Resurrection) Armenian Apostolic Church Vasil'evsky Island, St. Petersburg

 

کلیسای حواری ارمنی سورپ هوانس آوِدارانیچ ( یوحنای قدیس) در کراسنودار در جنوب روسیه

Sourp Hovannes Avedaranich Armenian Apostolic Church Krasnodar, South Russia

 

کلیسای حواری ارمنی سورپ گریگور لوساووریچ در ولادی وستوک در جنوب روسیه

Sourp Krikor Lousavorich Armenian Apostolic Church Vladikavkaz, South Russia

 

کلیسای حواری ارمنی سورپ وارتان در کیسلووُدسک در جنوب روسیه

Sourp Vartan Armenian Apostolic Church Kislovodsk, South Russia

 

کلیسای حواری ارمنی سورپ ماریام آسدوادزادزین ( مریم مقدس ) در آرماویر در جنوب روسیه

Sourp Maryam Asdvadzadzin Armenian Apostolic Church (Armavir, South Russia

 

کلیسای حواری ارمنی سورپ کاراپِت در روستوف

Sourp Garabet Armenian Apostolic Church Rostov

 

کلیسای ارمنی در سوچی در جنوب روسیه

Armenian Church of South Russia Sochi

 

کلیساهای دیگری نیز البته به میزان کمتر برای ارامنهء کاتولیک و در این اواخر برای ارامنهء پروتستان انجیلی وجود دارد

 

توزیع جمعیتی

 

قفقاز شمالی

بر طبق آمار 2002 روسیه 615123 ارمنی در منطقهء فدرال جنوبی روسیه Southern Federal District و یا قفقاز شمالی زندگی می کنند . اکثر ارامنهء قفقاز شمالی در کراسنودار کرای  استاورورپل کرای و روستوف زندگی می کنند .

 

کراسنودار Krasnodar Krai

دیاسپورای ساکن در کراسنودار کرای ، یکی از بزرگ ترین جوامع از دیاسپوراهای ارمنی است در این منطقه بر طبق آمار 2002 روسیه 274576 ارمنی ساکنند که 211397 نفرشان به زبان ارمنی به عنوان زبان بومی و ملی خود صحبت می کنند و 6948 نفرشان دارای تابعیت ارمنی می باشند .

 

سنت پترزبورگ Saint Petersburg

نخستین ارامنه در سال 1708 به سنت پترزبورگ آمدند و قبلاً در سال 1708 موسسات ارمنی در این شهر وجود داشت در سال 1730 تحت رهبری کشیش روحانی " ایوان شِریستانووا " اولین کلیسای حواری ارمنی سازمان دهی شد از اواسط قرن بیستم جمعیت ارمنی سنت پترزبورگ به طور مداوم افزایش یافته است .

بر طبق آمار سال 1989 اتحاد شوروی 47٪ از ارامنه به زبان ارمنی به عنوان زبان ملی خود صحبت کرده و 52٪ از آنها به روسی به عنوان زبان ملی خود تکلم می نمودند و در آن زمان تغریباً همهء آنها زبان روسی را سلیس و روان حرف می زدند . حدود نصف ارامنهء سنت پترزبورگ دارای تحصیلات عالیه و متعاقباً موقعیت های اجتماعی بالاتر هستند

 

ارامنهء حمشین و چرکز

Cherkesogai and Hamsheni Ethnic Armenians

 

چرکزیها قومی از تبار ارمنی می باشند که در کراسنودار و جمهوری خودمختار آدیغه در روسیه ساکن بوده و به زبان آدیغه ای تکلم می کنند و از سایر ارامنهء ساکن در آن منطقه جدا زندگی می کنند آنها عمدتاً در دو شهر آرماویر Armavir و مایکوپ Maykop ساکنند .

آرماویر ( با شهر آرماویر یا هوکتمبریان سابق در ارمنستان اشتباه نگردد)  شهری در کراسنودار روسیه واقع در کرانهء غربی رود کولان می باشد . در برآورد سال 2002 جمعیت آن 208000 نفر بوده است . این شهر بعد از شهر کراسنودر بزرگ ترین مرکز صنعتی منطقهء کراسنودار کرای می باشد اِسکان این شهر از 1839 بوسیلهء ارامنهء چرکسی معروف به آرمنسکی آئول صورت گرفته است در 1848 نام این منطقه  به افتخار پایتخت باستانی ارمنستان ، تغییر یافت و در هجدهم ژوئن 1914 تبدیل به شهرستان شد .

ارامنهء ( عمدتاً مسیحیان حمشین) نیز در این منطقه حد اقل از قرن هجدهم زندگی کرده اند

تعداد کلی ارامنه ( اعم از چرکسی و حمشین) حدود 275000 نفر است این رقم ، ارامنه را بزرگ ترین اقلیت قومی در منطقهء کراسنودار کرای که کل جمعیت آن 5125000 نفر است می سازد .

 

منبع

1en.wikipedia.org/wiki/Armenians_in_Russia

2a b c d e f g http://www.perepis2002.ru/ct/doc/English/4-2.xls NATIONAL COMPOSITION OF POPULATION FOR REGIONS OF THE RUSSIAN FEDERATION

3ARMENIAN POPULATION IN THE WORLD

4 a b Демоскоп Weekly - Всесоюзная перепись населения 1959 года.Национальный состав населения по регионам России

5 a b Демоскоп Weekly - Всесоюзная перепись населения 1970 года.Национальный состав населения по регионам России

6  a b Демоскоп Weekly - Всесоюзная перепись населения 1979 года.Национальный состав населения по регионам России

7 a b Демоскоп Weekly - Всесоюзная перепись населения 1979 года.Национальный состав населения по регионам России

8 АРМЯНЕ КРАСНОДАРСКОГО КРАЯ В КОНТЕКСТЕ СОВРЕМЕННОЙ МИГРАЦИОННОЙ СИТУАЦИИ. по Михаил Савва, "Нораванк"

9  Демоскоп Weekly - Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения по регионам России

10 Бизнес Санкт-Петербурга