گربهء رنگارنگ

                  شعر از گارگین فتائی

 

گربهء زيبا ببين كه نام اوست ايران زمين        كوه و رود دشت صحرا جنگلش خُلد برين

تخت جمشيدش ببين با نقش رستم همجوار      قلعه هاي اردشير و اردوان با افتخار

قبر استر را ببين شوي پاسارگادش ببين                   تپٌه هاي هگمتانه وقت آبادش ببين

قلعهء بابك ببين تخت ابونصرش ببين             جندي شاپورش نگر آن قدرت عصرش ببيين

ارگ بم ويرانه شد كرمان كه بر جا مانده است  سوخته شهر بلوچي از بَرِما مانده است

وانك زيبا را ببين چون گوهر جلفاي نو           پيكر نقش جهان در مي كشد آواي نو

تپُهء مارليك بين تخت سليمانش ببين              آن كليساي قره سنگي به دامانش ببين

موزهء تهران ببين با تخت طاووسش عجين     كوه نور درياي نور با سكُه هاي بي گزين

معبد پير هريشت از سينهء زرتشت بين          يزد زيبا را ببين چون در كويري شد نگين

گنبد بازش ببين غار عليصدرش نگر              قلعهء بهرام چوبين ارزش و قدرش نگر

بيستون را بنگر و بر طاق بستان خيره شو     معبد ناهيد رو بر خرده هايش چيره شو

شوش دانيالش ببين عزم چغازنبيل كن            خطٌهء مازندران رو يادي از منجيل كن

معبد مهري ببين در كَرفَتو در داش كّسّن                  كوه خواجو را ببين در سيستان تهمتن

لانهء سيمرغ در كوه دماوندش نگر               ماردوشان را ز خشم كاوه در بندش نگر

حافظ و سعدي ببين قبر باباطاهر ببين             حسرت خيام از گردونهء ظاهر ببين

علقه اي بر طوس بند و شاهنامه را بخوان      خود ز كيش و قشم بر ديوارهء ماكو بران

با خلیج تا ابد فارس این وطن زیبا شود             سالها سرو ابرکوهی چنین برپا شود

ماهي بحر خزر خور وادي ماسوله رو           مهر و ماني را ببين در دورهء مزدك بشو

معبد هندو ببين در بندرعباس جنرب              اوج يونان و پوزايدون خارك را در چارچوب

خسروپرويزش ببين با قصر شيرين در تماس   هركجا را بنگري در ريشه اي بيني اساس

از دمش تا فرق سر پر ز گذشته هاي دور       هر چه باشد خاطريست از دوره هاي پرغرور

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نوضیحات

 

بیت 1

مصرع اول     به علت تشابه نقشهء ایران به گربه ،  کشور ایران به گربه تشبیه شده است علاوه بر اینکه بر طبق تحقیقات دانشمندان، زیباترین گربه ها در ایران بوده اند

مصرع دوم    کوه و  رود و دشت جنگل ایران به « خُلد بّرین» یعنی بهشت پاک تشبیه شده است

 

بیت2 

مصرع اول     نقش رستم در فاصلهء کوتاهی از تخت جمشید است

مصرع دوم    تپه های اردشیر و اردوان در فیروزآباد استان فارس بوده و حاکی از جنگ بین اشکانیان و ساسانیان و پیروزی اردشیر بابکان دارد

 

بیت 3

مصرع اول     استر از پیامبران زن یهودی است که نام آن در تورات یهودیان و کتاب مقدس مسیحیان(عهد عتیق) آمده است او در ایران زندگی کرده و در دربار پادشاه باعث غلبه بر دشمنان قومش شد پاسارگاد ، قبر کورش در استان فارس است و شوی پاسارگاد، اشاره به همسر یهودی کورش کبیر دارد

مصرع دوم    تپه های هگمتانه در همدان در واقع اولین تمدن و شهر ساخته شده در ایران است

 

بیت 4

مصرع اول     قلعهء بابک ، قلعه ای در آذربایجان است که بابک خرم دین ، از مبارزان نامی ایرانی برای رهائی ایرانیان از یوغ سلطهء اعراب در آن جا با اعراب می جنگید تخت ابو نصر هم از نقاط تاریخی آذربایجان شرقی است

مصرع دوم    جندی شاپور از دانشگاههای معتبر ایرانی در خاورمیانه بوده که بویژه در طب و پزشکی ،، زبانزد بود و در آن جا دانشمندان سریانی و کللدانی مسیحی ، مشغول خدمت بوده اند

 

بیت 5

مصرع اول     اشاره دارد به زلزلهء بم که حدود هشتاد درصد ارگ های قدیم و جددید ، تخریب شدند ولی آثار تاریخی منطقه ای باستانی همچون کرمان فقط محدود به ارگ بم نیست

مصرع دوم    سوخته شهر ، اشاره به شهر سوخته در بلوچستان دارد که گفته                می شود دقیق ترین خط کش جهان که متعلق به پنج هزار سال پیش است در آن یافت شده و نیز طبق تحقیقات باستان شناسان اولین لوازم آرایش زنانه نیز در این شهر  بوده و این شهر به علل نامعلومی آتش گرفته است

بیت 6

مصرع اول     مظهر اصلی جلفای نو شهر اصفهان ، کلیسای وانک است که به راستی دارای آثار باارزشی در درون خود می باشد

مصرع دوم    نقش جهان ، میدان اصلی شهر اصفهان است که با آوای جامعة صنعتی عجین شده است

 

بیت 7

مصرع اول     تپهء مارلیک در استان گیلان و تخت سلیمان در آذربایجان از نقاط باستانی ایران می باشند

مصرع دوم    « کلیسای قره سنگی» اشاره به قره کلیسا دارد که در منطقه چالدران در دامنه تخت سلیمان قرار دارد

 

بیت 8

مصرع اول     تهران ، معروف به شهر موزه هاست و بیش از چهل موزه در آن وجود دارد

مصرع دوم    کوه نور ، دریای نور و نیز تخت طاووس در مصرع قبلی جواهراتی هستند که نادرشاه افشار هنگام فتح هندوستان از آن جا با خود به ایران آورد

 

بیت 9

مصرع اول     معبد پیر هریشت ، عبادت گاه معروف زرتشتیان در یزد است

مصرع دوم    یزد ، معروف به نگین کویر ایران است

 

بیت 10

مصرع اول     گنبد باز ، بنائی در نطنز است که گفته می شود دقیق ترین اصول مهندسی در آن رعایت شده است غار علیصر در همدان که نیازی به توضیح ندارد

مصرع دوم    بهرام چوبین از سرداران تنومند و رشید دوران ساسانی است

 

بیت 11

مصرع اول     کوه بیستون در کرمانشاه در واقع بزرگ ترین کتیبهء سنگی جهان است و طاق بستان که آن هم در پارک شیرین کرمانشاه است شکارگاه خسرو پرویز بوده است

مصرع دوم    معبد ناهید اشاره به معبد " ارداویسور آناهیتا" یا ایزد آب ها در ایران باستان دارد که معبد آن در کنگاور استان کرمانشناه است و حملهء ااقوام خارجی در طی قرون  از یک سو و زلزله از سوی دیگر آن را تبدیل به ویرانه ساخته است

 

 

 

بیت 12

مصرع اول     شوش دانیال در اهواز بوده و در آن جا آرامگاه دانیال نبی که مورد احترام یهودیان و مسیحیان و مسلمان است قرار دارد و چغازنبیل در شوشتر ، قدیمی ترین بنای ساخته شده در ایران و متعلق به تمدن عیلام بوده است

مصرع دوم    منجیل از نقاط سرسبز استان مازندران است

 

 

بیت13

مصرع اول     کرفتو و داش کسن از غارهای استان زنجان می باشند که مراسم پیروان آئین مهر که یک آئین سری بود در آنجا اجرا می شده است

مصرع دوم    کوه خواجو از نقاط باستانی سیستان است و تهمتن به معنی دارای تن نیرومند ، لقب رستم دستان است که در وافع ، سیستان زادگاه او بوده است

 

بیت 14

مصرع اول     بر طبق روایات شاهنامه ، زال پسر نریمان که بدنی تماماً سفید داشت مورد انزجار نریمان وقع شد  بود و توسط وی به دور انداخته می شود و سیمرغ در بالای کوه دماوند ، او را گرفته و بزرگ می کند

مصرع دوم    و بر طبق همین روابات شاهنامه ماردوش که لقب ضحاک است توسط کاوهء آهنگر در کوه دماوند دفن می شود و آتش این کوه در واقع از دهان ضحاک یا آژیدهاک یا همان اژدها مشتعل می شود

 

بیت15

مصرع اول     آرامگاه حافظ و سعدی در شیراز و آرمگاه باباطاهر در همدان بوده و این سه از شعرای برجستهء ایران می باشند

مصرع دوم    خیام که به نظر محققین غربی ،از بزرگ ترین متفکرین و منجمین ایران زمین بوده و رباعیاتش شهرت جهانی دارد از جهل و نابسامانی اوضاع زمان خود بسیار حسرت می خورد آرامگاه خیام در نیشابور است

 

بیت 16

مصرع اول     آرامگاه فردوسی ، بزرگ ترین شاعر ایران در طوس می باشد و شاهنامهء فردوسی نیز بزرگ ترین اثر هماسی پارسی است

مصرع دوم    این مصرع ، اشاره به بزرگی ایران دارد که یک طرف آن کیش و قشم و طرف دیگر آن ماکو است هر چند وسعت ایران ، در زمانهای گذشته بسیار پهانورتر از زمان کنونیش بوده است

 

 

 

 

بیت 17

مصرع اول     خلیج تا ابد فارس در واقع واکنشی به ادعای کشورهای عربی حاشیهء خلیج فارس مبنی بر این که نام این دریا ،   « خلیج عرب» است می باشد                                                                   

مصرع دوم    سرو ابرکوهی در ابرقو یا ابرکوه یزد ، درختی است که دارای عمر هفت هزار ساله است

 

بیت 18

مصرع اول     اشاره ای به دریای خزر و منطقهء ماسوله که از زیباترین نقاط شمال ایران است دارد

مصرع دوم    مهر به معنی آئین مهر و مانی و مزدک از پیامبران معروف ایران باستان می باشند

 

بیت19

مصرع اول     در بندر عباس ، هندوها دارای معبدی برای عبادت می باشند

مصرع دوم    گفته می شود که ویرانه های معبد پوزایدون – از خدایان یونان باستان – در جزیرهء خارک می باشد

 

بیت 20

مصرع اول     خسرو پرویز از پادشاهان معروف ساسانی است و قصر شیرین در خوزستان گفته می شود که وجه تسمیه یا علت نامگذاری آن این بوده که خسرو که عاشق شیرین برادرزادهء شاه ارمنستان بود برای وی در این منطقه قصری ساخت که داستان آن در منظومهء خسرو و شیرین که بزرگ ترین اثر عاشقانه در ادبیات فارسی است منعکس است

 

بیت 21

مصرع اول     منظور از دم تا فرق سر یعنی دم تا سر گربه دارد و به معنای این است که ایران که تشبیه به گربه شده از سر تا پایش دارای گذشته ای تاریخی و باستانی است

مصرع دوم    ایران دارای دوره های پرشکوهی همچون دوران امپراطوری ایران باستان بوده است