5 November

International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict

پنجم نوامبر

روز بین المللی پیشگیری از سوء استفاده از محیط زیست در جنگ ها و من مسلحانه

روز جهانی جلوگیری از بهره‌برداری از محیط‌زیست در جنگ و درگیری‌های مسلحانه یک روز بین‌المللی است که هر ساله در ۶ نوامبر برگزار می‌شود. این روز در 5 نوامبر 2001 توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد در زمان تصدی کوفی عطا عنان به عنوان دبیرکل سازمان ملل متحد تعیین شد.

از آن زمان، بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد نوشت: «ما باید از همه ابزارهایی که در اختیار داریم، از گفت‌وگو و میانجی‌گری گرفته تا دیپلماسی پیشگیرانه، استفاده کنیم تا بهره‌برداری ناپایدار از منابع طبیعی را از دامن زدن و تامین مالی درگیری‌های مسلحانه و بی‌ثباتی دور نگه داریم. پایه های شکننده صلح

بنابر گزارش های منتشر شده از سوی سازمان ملل، تنها در سال های پایانی قرن بیستم، 118 درگیری مسلحانه در جهان رخ داد که در نتیجه آن 6 میلیون نفر آواره شدند و مردم و محیط زیست را دچار عواقب سوء فراوانی کردند که مهاجرت، افزایش بیماری های واگیردار، بروز قحطی و خشکسالی در پی مدیریت ناصحیح آب را می توان از جمله اثرات فرامرزی این درگیری ها عنوان کرد که هنوز هم دامنگیر کشورهای درگیر جنگ و همسایه های آنهاست. منطقه خلیج فارس، ایران، عراق، کویت و افغانستان از جمله کشورهایی هستند که همه در اثر جنگ آسیب دیده اند و طبیعت آنها همچنان آثار تخریب جنگ را بر چهره دارند.

اگرچه بشریت همیشه تلفات جنگی خود را بر حسب سربازان کشته و مجروح و غیرنظامیان، شهرهای ویران شده و معیشت شمارش کرده است، اما محیط زیست اغلب قربانی اعلام نشده جنگ باقی مانده است. چاه‌های آب آلوده شده‌اند، محصولات زراعی به آتش کشیده شده‌اند، درختان جنگل‌ها قطع شده‌اند، خاک‌ها مسموم شده‌اند، و حیوانات برای به دست آوردن برتری نظامی کشته شده‌اند.

علاوه بر این، برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) دریافته است که در طول 60 سال گذشته، حداقل 40 درصد از تمام درگیری های داخلی به بهره برداری از منابع طبیعی مرتبط بوده است، خواه منابع با ارزشی مانند چوب، الماس، طلا و ... نفت یا منابع کمیاب مانند زمین حاصلخیز و آب. درگیری های مربوط به منابع طبیعی نیز دو برابر بیشتر احتمال دارد که عود کند.

سازمان ملل متحد اهمیت زیادی برای اطمینان از این که اقدام در مورد محیط زیست بخشی از راهبردهای پیشگیری از مناقشه، حفظ صلح و ایجاد صلح است، اهمیت زیادی قائل است، زیرا اگر منابع طبیعی که معیشت و اکوسیستم ها را حفظ می کنند، نابود شوند، صلح پایداری وجود نخواهد داشت.

در 5 نوامبر 2001، مجمع عمومی سازمان ملل متحد، 6 نوامبر هر سال را به عنوان روز جهانی جلوگیری از بهره برداری از محیط زیست در جنگ و درگیری های مسلحانه اعلام کرد قطعنامه (A/RES/56/4)

در 27 مه 2016، مجمع محیط زیست سازمان ملل متحد قطعنامه UNEP/EA.2/Res.15 را تصویب کرد که نقش اکوسیستم های سالم و منابع مدیریت شده پایدار را در کاهش خطر درگیری مسلحانه به رسمیت شناخت و تعهد قوی خود را برای اجرای کامل مجدداً از اهداف توسعه پایدار ذکر شده در قطعنامه 70/1 مجمع عمومی با عنوان "تغییر جهان ما: دستور کار 2030 برای توسعه پایدار".تأیید کرد.

اگر می‌خواهیم به اهداف توسعه پایدار دست یابیم، باید جسورانه و فوری برای کاهش خطرات ناشی از تخریب محیط‌زیست و تغییرات آب‌وهوایی برای درگیری‌ها و متعهد به محافظت از سیاره خود در برابر اثرات تضعیف‌کننده جنگ، اقدام کنیم.