گارنی GARNI

خال کوبی و وضعیت آن در ادیان توحیدی

گارگین فتائی

خالْ‌کوبی یا تَتو (تاتو) به عمل ایجاد نقوش دائمی یا با ماندگاری طولانی بر روی پوست گفته می‌شود. این عمل پدیده‌ای جهانگیر است. حتی در بین نقوشی که در جایهای گوناگون جهان انجام می‌شود، مانندگی نیز مشاهده شده‌است. خالکوبی در ایران بیشتر نزد زنان، پهلوانان و اوباش جاهل مرسوم بوده‌است.

آینوها، مردم بومی ژاپن، بطور سنتی بر روی صورت خود خال‌کوبی می کنند. امروزه خالکوبی بر روی صورت در میان آمازیغ‌ها در شمال آفریقا، مائوری‌های نیوزیلند و آتایال‌های تایوان نیز شایع است. خال‌کوبی بویژه در اقوام پولینزی، و برخی گروه‌های قومی در تایوان، فیلیپین، برنئو، جزایر منتاوی، آفریقا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، آمریکای مرکزی، اروپا، ژاپن، کامبوج، نیوزیلند و میکرونزی شایع است.

تاریخچه

خالکوبی در ایران به ادوار بسیار قدیم تاریخی باز می‌گردد. تندیسه‌هایی در پازیریک و لرستان از دوره هخامنشیان یافت شده‌است که نشان خالکوبی بر بدنشان بوده‌است.

مولوی در مثنوی معنوی، در ضمن داستان پهلوان قزوینی (شیر بی یال و دم) به عمل خالکوبی با عنوان کبودی زدن اشاره می‌کند.

در بریتانیا     اقوام سلت که از شمال اروپا به انگلستان مهاجرت کردند دو دسته بودند گریدلها که متشکل از ایرلندیها و اسکاتلندیها بودند و بریتون ها که متشکل از انگلیسیها و ویلزیها بودند پیته آس یونانی هنگام بازدید از این جزیره نام آن را « بریتانیک فِن سوی » یعنی سرزمین مردم خال کوبیده گذاشت زیرا بریتون ها برای محافظت خود از اقوام دیگر، خود را خالکوبی می کردند

روش

شیوه خالکوبی، با اندک تفاوت در همه جای ایران یکسان بوده‌است. ابتدا نقش را با سوزنی بر پوست حک می‌کردند تا اندکی خون بیاید. سپس ماده رنگی را بر این زخم قرار می‌داده‌اند تا به تدریج جذب پوست شود. ماده رنگی می‌توانسته شامل نیل، سرمه، دوده چراغ، آب تره یا هر رنگ طبیعی ماندگار دیگر بصورت مایع یا جامد باشد.

دلایل و نقش‌ها

زنان معمولاً برای زیباتر شدن اقدام به خالکوبی می‌کرده‌اند

گاه نیز به دلایل خرافی همچون افزون شدن مهر شوهر، سپید بختی و یا دورکردن چشم بد این عمل را انجام می‌داده‌اند. محل خالکوبی بستگی به دلیل خالکوبی داشته‌است. طرح بوته گل یا گنجشک در زیر گردن برای زیبایی به کار می‌رفته‌است. نقش سرو و یا بوته گل بر سینه و خال تکی بر چانه و یا میان دو ابرو، همگی از خالهای زیبا کننده بوده‌اند. خال محبت بر زبان نقش می‌شده‌است و خال چشم بد و افزونی مهر شوهر در زیر ناف بکار می‌رفته‌است.

گاه نیز از خالکوبی به عنوان یک روش درمانی برای گلودرد (خالکوبی بر گلو) یا ترس (خالکوبی بر آلت تناسلی) و یا باد فتق (خالکوبی زیر ناف) استفاده می‌شده‌است. پهلوانان و شبه پهلوانان، معمولاً خال را بر بازو یا سینه و به نقش شیر و اژدها می‌کشیدند.

خالکوبی در ادیان

1: در آئین زرتشت

آئین زرتشت مقررات خاص و مفصلی در مورد پاکی بدن و دوری آن از اهریمن و دیوان دارد و تبعاً خال کوبی به عنوان نوعی ناپاکی در بدن توصیه نمی گردد

2: در آئین یهود

با استناد به کتاب تورات در دین یهودیت، خال‌کوبی مجاز شمرده نشده‌است.

بدن خود را بجهت مرده مجروح مسازید، و هیچ نشان بر خود داغ مکنید. من یهوه هستم.

                                                                                                               لاویان 28:19

3: در آئین مسیح

در کتاب شوقاردزاگ یا نورافشان که به زبان ارمنی بوده  مجموعهء سوالات دینی از اسقف اعظم فقید آرداک مانوکیان است نظر کلی کلیسای ارمنی در مورد خال کوبی چنین است

در زبان ارمنی به خال کوبی کیدوم به ارمنی կիտում  به انگلیسی kidum  یا داجواتسک به ارمنی դաջւացք به انگلیسی dajvatsk

گویند .

در میان ارامنه مرسوم است که پس از زیارت از اماکن مقدسه عکس صلیب را روی شانه یا بازو خال کوبی می کنند اما کلیسا این عمل را به هیچ عنوان تائید نمی کند .

خال کوبی باز مانده ادیان ابلتدایی و نیز آئین مهر است که پس از گرایش مردم به مسیحیت این رسم را مردم باز ادامه دادند منتها به جاب نمادهای مهری و بدوی از نمادهای مسیحی برای خال کوبی استفاده کردند .

به طور کلی در مسیحیت خال کوبی عمل پسندیده ای نیست

پس خواه بخورید؟ خواه بنوشید، خواه هر چه کنید، همه را برای جلال خدا بکنید

                                                                                            اول قرنتیان 31:20

ایا نمی دانید که بدن شما هیکل روح القدس است که در شما است که از خدا یافته اید و از ان خود نیستید؟

زیرا که به قیمتی خریده شدید، پس خدا را به بدن خود تمجید نمایید.

                                                                              اول قرنتیان 19:6-20

بر طبق این دو آیه بدن ما باید در جهت جلا خدا باشد و چون جایگاه روح القدس شده است و باید از هر گونه آلودگی و ناپاکی به دور باشد

4: در آئین اسلام

گفته می‌شود از دیدگاه دین اسلام، خالکوبی روا نبوده‌است.[خواه به دلیل آزار بدن و خواه به دلیل نقش و نگار.

پيامبر اكرم ( ص ) در 14 قرن پيش سنت جاهلانه خالكوبي را حرام نمودند و انجام دهنده آن را لعن فرمودند

پيامبر اسلام  ( ص ) در حديثي ، خالكوبي كننده و خاكوبي شونده را از اين عمل مضر نهي كرده اند كه اين حديث شريف از ضررهاي اين كارحكايت دارد .

لاتلقوا و ايديكم الي التهلك؛

خويشتن را با دست خود به هلاكت ميفكنيد . سوره بقره آيه 195

جواب: بعضی از فقها خالكوبی خانمها به جهت زیبایی را اجازه می فرمایند

خالكوبي از نظر اسلام پسنديده نيست، چرا كه داراي ضررهاي جسمي و اجتماعي است. در قرآن كريم آمده است كه با دست خود، به خود ضربه وارد نكنيم. وقتي انجام كاري ضرورتي ندارد و سود و منفعتي از انجام آن كار عايد فرد نمي‌شود چرا انسان بايد مبادرت به انجام آن كار كند. خالكوبي علاوه بر اين كه به جسم فرد ضربه مي‌زند، ضررهاي اجتماعي نيز دارد

خالكوبي زيبايي بدن را بهم مي‌زند و در واقع اين امر نوعي معصيت به درگاه خدا است. خداوند زيباست و زيبايي را دوست دارد. (ان‌ا... جميل و يحب الجمال) بنابراين خالكوبي فايده و ضرورتي براي بدن انسان ندارد و نه تنها بدن فرد را زيبا نمي‌كند بلكه ضررهاي جسمي نيز به همراه دارد كه از نظر اسلام پسنديده نيست و حرام اعلام شده است.

نتیجه

1: در همهء این ادیان به طور کلی خال کوبی امری ناپسند دانسته شده است .

2: در همه این ادیان خال کوبی به معنی رساندن ضرر و ناپاکی به بدن است .

3: در این ادیان درست است که خال کوبی امر ناپسندی است اما در مورد آن تساهل و تسامح وجود دارد مثلاً خال کوبی زنان در اسلام از سوی برخی از فقها جایز شمرده شده و یا خاال کوبی نمادهای مسیحیت درست است که مورد تائید کلیسا نیست ولی مورداعتراض آن هم قرار نگرفته است  .

4: دیدگاه مردم در مورد خال کوبی دو گونه است عده ای آن را نوعی سعی در جلب توجه افراد به خود می دانند .

عده ای هم معتقدند که خال کوبی از روی علاقه است و شخص چیزی را که علاقه دارد بر تن خود خال کوبی می کند .

به هر حال خال کوبیهایی وجود دارد که از دید هر انسانی زننده می نماید و در همهء نقاط جهان به اشخاصی که دارای خال کوبی آشکار بر بدن نظیر خال کوبی بر روی گردن یا قسمت گلو و یا غیره هستند اجازه کار در ادارات و شرکتها داده نمی شود

منابع

از خشت تا خشت. محمود کتیرایی. موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی. ۱۳۴۵ تهران

Wikipedia contributors, "Tattoo," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Tattoo&oldid=333950229 (accessed December 26, 2009).

↑ R.Girshman. Persia, From the origin to Alexander the Great,۱۹۶۴ , P.۳۶۶

.↑ مثنوی معنوی. مولوی بلخی. رینولد نیکلسون. انتشارات مولی. ۱۳۶۳ تهران

↑ «خال‌کوبی برای مسلمانان؛ گناه است یا نیست؟». دویچه وله. بازبینی‌شده در 21 دسامبر

Tattooing in Jewish Law, My Jewish Learning

http://www.andisheqom.com/Files/ahkam.php?idVeiw=2221&level=4&subid=2221

http://www.zibae.ir/index.php?optio

n=com_content&view=article&id=8:1389-09-18-16-36-35&catid=11:1389-09-13-23-32-37&Itemid=6

ریشه یابی نام و پرچم کشورها نوشتهء رسول خیراندیش و سیاوش شایان انتشارات کویر چاپ چهارم 1375